«Ὀρεινὲς φιλοκαλικὲς διαδρομὲς»
Ένα οδοιπορικό κατάνυξης στα ιστορικά μοναστήρια και στα κρυμμένα εκκλησάκια της ορεινής Φθιώτιδας, εκεί όπου η φύση συναντά το θείο
-
Ιερά Μονή Παναγίας Δαμάστας
Η Ιερά Μονή Γενεσίου Θεοτόκου Δαμάστας βρίσκεται στις υπώρειες του όρους Καλλίδρομο. Είναι γυναικεία μονή, που ιδρύθηκε πιθανότατα τον 17ο αιώνα. Η εικονογράφηση του καθολικού έγινε το 1818 με τη συνδρομή του αγωνιστή Ιωάννη Δυοβουνιώτη σύμφωνα με την επιγραφή άνωθεν της εισόδου. Η μονή κάηκε από τους Τούρκους λίγο πριν την Επανάσταση, ενώ τον Μάρτιο του 1821 είχαν επισκευαστεί τα κελλιά της. Κατά την Επανάσταση και ειδικά μετά τη μάχη της Αλαμάνας υπέστη φθορές και λεηλασίες. Διαλύθηκε το 1833 με σχετικό διάταγμα του Όθωνα και επανασυστήθηκε το 1934.
-
Ι. Ν. Παναγίας Δέσποινας Λαμίας
Ο Ιερός Ναός Παναγίας Δέσποινας είναι ενοριακός ναός κοντά στο Κάστρο της Λαμίας. Ανεγέρθηκε το 1730 επάνω σε παλαιότερο ναό των Αποστόλων Πέτρου και Παύλου, που αναφέρεται ότι είχε καταστραφεί από τους Οθωμανούς σε αντίποινα για την επανάσταση των αρματολών της Υπάτης. Ο ξυλόγλυπτος διάκοσμος του ναού είναι ιδιαίτερα αξιόλογος, με ένθετα στοιχεία από ελεφαντόδοντο. Στον περιβάλλοντα χώρο του ναού σώζονται αρχιτεκτονικά μέλη…
-
Ευαγγελιστή Λουκά στη Λαμία
Ο Ευαγγελιστής Λουκάς είναι ο πολιούχος της Λαμίας. Στο ομώνυμο ύψωμα με το πυκνό αλσύλλιο είναι κτισμένη μικρή εκκλησία αφιερωμένη στον Ευαγγελιστή, που χρονολογείται στα 1910, καθώς και μεγαλύτερη νεωτερική εκκλησία.
-
Ι. Ν. Παναγίας Δέσποινας Λαμίας
Ο Ιερός Ναός Παναγίας Δέσποινας είναι ενοριακός ναός κοντά στο Κάστρο της Λαμίας. Ανεγέρθηκε το 1730 επάνω σε παλαιότερο ναό των Αποστόλων Πέτρου και Παύλου, που αναφέρεται ότι είχε καταστραφεί από τους Οθωμανούς σε αντίποινα για την επανάσταση των αρματολών της Υπάτης. Ο ξυλόγλυπτος διάκοσμος του ναού είναι ιδιαίτερα αξιόλογος, με ένθετα στοιχεία από ελεφαντόδοντο. Στον περιβάλλοντα χώρο του ναού σώζονται αρχιτεκτονικά μέλη…
-
Ι. Ν. Αγίου Νικολάου Υπάτης
Ο ναός του Αγίου Νικολάου ήταν η παλαιά Μητρόπολη της Υπάτης. Στην ίδια θέση υπήρχε παλαιοχριστιανική βασιλική, στην οποία αποδίδονται τμήματα ψηφιδωτών δαπέδων που βρέθηκαν κοντά στη νότια πλευρά του. Στην περίοδο της Τουρκοκρατίας βρισκόταν εκεί ο καθεδρικός ναός της μητρόπολης Νέων Πατρών (όπως ήταν η παλαιά ονομασία της Υπάτης). Ο Άγιος Νικόλαος με τη μορφή που έχει και σήμερα, της τρίκλιτης βασιλικής, χτίστηκε το 1806 σε…
-
Ιερά Μονή Αγίας Τριάδας, Μελιταίας
Η Ι.Μ. Αγίας Τριάδος Μελιταίας βρίσκεται στη θέση της αρχαίας Μελιταίας, πόλης της Αχαΐας Φθιώτιδας. Η ανοικοδόμησή της ανάγεται στα χρόνια της Οθωμανικής κυριαρχίας. Έχει μάλιστα χρησιμοποιηθεί δομικό υλικό από την αρχαία πόλη. Μεταξύ του υλικού αυτού ξεχωρίζει αρχαία επιγραφή που διασώζει τη συνθήκη μεταξύ Πηρέων και Μελιταίων τον 3ο αι. π.Χ. Σήμερα χρησιμοποιείται ως βάση της Αγίας Τράπεζας. Η μονή στη μορφή που τη…
-
Ι.Ν. Γενεσίου της Θεοτόκου - Αντινίτσα
Η Ι.Μ. Γενεσίου Θεοτόκου Αντινίτσης βρίσκεται στις πλαγιές του όρους Όθρυς σε υψόμετρο 900 μέτρων. Το αρχικό κτίσμα ήταν ένα από τα πιο παλιά εκκλησιαστικά μνημεία της Φθιώτιδας. Δυστυχώς το κτήριο αυτό καταστράφηκε σχεδόν ολοσχερώς από τα γερμανικά στρατεύματα Κατοχής στις 13 Ιουνίου 1944. Την μονή επισκέφθηκε και περιέγραψε ο Αναστάσιος Ορλάνδος στα 1930. Η μονή συμμετείχε ενεργά στην Επανάσταση του 1821. Το 1833 συγχωνεύθηκε με τη Μονή Αγάθωνος. Η σημερινή μονή άρχισε να ανοικοδομείται το 1969.
-
Ιερά Μονή Παναγίας Ελεούσας Ξυνιάδος
Η Ι.Μ. Παναγίας Ελεούσας Ξυνιάδος είναι μονή που δημιουργήθηκε τη δεκαετία του 1960 μετά την ανεύρεση της θαυματουργής εικόνας, η οποία εμφανιζόταν για χρόνια, με τη μορφή μαυροφόρας γυναίκας, στον μετέπειτα ηγούμενο Αθανάσιο. Ο Αθανάσιος περιόδευσε στη Φθιώτιδα προσπαθώντας να συγκεντρώσει ποσό για την ανέγερση ναού. Όταν τελικά το κατόρθωσε, έκτισε το καθολικό της μονής, στην οποία και εμόνασε ο ίδιος.
-
Ιερά Μονή Αγίου Αθανασίου Ομβριακής
Η Ι.Μ. Αγίου Αθανασίου Ομβριακής απέχει περίπου 6 χλμ. από τον Δομοκό και βρίσκεται κοντά στο κεφαλοχώρι της Ομβριακής. Σύμφωνα με τον αρχαιολόγο Ν.Ι. Γιαννόπουλο, κτίστηκε αρχικά από τον Άγιο Αθανάσιο τον Μετεωρίτη το 1565, ως απλή σκήτη. Γνώρισε φάσεις επέκτασης το 1619 και το 1750. Ο Γιαννόπουλος κατέγραψε τα στοιχεία αυτά από έγγραφα της Μονής, δυο μόλις μέρες πριν την πυρπόληση της μονής κατά τη διάρκεια του ελληνοτουρκικού πολέμου του 1897. Το καθολικό φέρει τοιχογραφίες των αγιογράφων Γεωργίου, Γεωργίου και Ιωάννου από το Μαυρίλο. Η μονή φιλοξενεί πολλά άγια λείψανα σε τρεις λειψανοθήκες.
-
Ι. Ν. Αγίου Νικολάου Πάππα
Ο ναός του Αγίου Νικολάου είναι η ενοριακή εκκλησία του χωριού Πάπα, στα όρια της Φθιώτιδας με τον νομό Καρδίτσας. Πρόκειται για μια τρίκλιτη βασιλική με πέτρινους τοίχους, που περιβάλλεται από ανοικτές στοές (χαγιάτια), στηριγμένες σε ξύλινο σκελετό, στη δυτική και τη βόρεια πλευρά. Η στέγη του ναού και των χαγιατιών είναι ενιαία, καλυμμένη με κεραμίδια. Στο ανατολικό άκρο της βόρειας πλευράς του ναού και σε επαφή με αυτόν…
-
Ιερά Μονή Αγίου Νικολάου Δίβρης
Η Ιερά Μονή Αγίου Νικολάου Δίβρης βρίσκεται στο όρος Όθρυς, λίγα χιλιόμετρα έξω από τη Λαμία. Ο κεντρικός ναός της παρουσιάζει σπουδαίο αρχιτεκτονικό ενδιαφέρον και είναι διατηρητέο μνημείο. Δίπλα στο μοναστήρι απλώνεται ένα άγριο φαράγγι με ένα βαθύ και εντυπωσιακό βάραθρο. Εκεί οι πιστοί χρησιμοποιούν μια ειδική τροχαλία για να ανάβουν το καντήλι του Αγίου.