«Ζητούνι - Ὑπάτη – Νέαι Πάτραι»
Η ιστορική πορεία της Ιεράς Μητροπόλεως Φθιώτιδος καθρεφτίζει τη γέννηση και την εξέλιξη του σύγχρονου Ελληνικού Κράτους. Συνδεδεμένη άρρηκτα με τους αγώνες και την πνευματική ενότητα της Ρούμελης, σημαδεύτηκε από μεγάλες διοικητικές μεταβολές. Η διαδρομή αυτή αναδεικνύει τη μεταφορά της έδρας της από τις Νέες Πάτραις της Υπάτης στο Ζητούνι της Λαμίας.
-
Ι. Ν. Παναγίας Δέσποινας Λαμίας
Ο Ιερός Ναός Παναγίας Δέσποινας είναι ενοριακός ναός κοντά στο Κάστρο της Λαμίας. Ανεγέρθηκε το 1730 επάνω σε παλαιότερο ναό των Αποστόλων Πέτρου και Παύλου, που αναφέρεται ότι είχε καταστραφεί από τους Οθωμανούς σε αντίποινα για την επανάσταση των αρματολών της Υπάτης. Ο ξυλόγλυπτος διάκοσμος του ναού είναι ιδιαίτερα αξιόλογος, με ένθετα στοιχεία από ελεφαντόδοντο. Στον περιβάλλοντα χώρο του ναού σώζονται αρχιτεκτονικά μέλη…
-
Ευαγγελιστή Λουκά στη Λαμία
Ο Ευαγγελιστής Λουκάς είναι ο πολιούχος της Λαμίας. Στο ομώνυμο ύψωμα με το πυκνό αλσύλλιο είναι κτισμένη μικρή εκκλησία αφιερωμένη στον Ευαγγελιστή, που χρονολογείται στα 1910, καθώς και μεγαλύτερη νεωτερική εκκλησία.
-
Ι.Ν. Αγίου Γεωργίου Υπάτης
Ο Άγιος Ηρωδίων ήταν ένας από τους 70 Αποστόλους και πρώτος Επίσκοπος Νέων Πατρών (Υπάτης). Στο χώρο του Γυμνασίου της Υπάτης εντοπίστηκαν κατάλοιπα του αρχικού ναού του Αγίου Ηρωδίωνα, τα οποία κατέγραψε ο Γ. Λαμπάκης σε επίσκεψή του εκεί το 1896. Λίγα χρόνια αργότερα, καθώς τα κατάλοιπα της αρχικής αυτής βασιλικής, χρονολογούμενης από τον Δ. Πάλλα τον 7ο μ.Χ. αιώνα, είχαν καταστραφεί κατά την ανέγερση του Γυμνασίου, ανοικοδομείται νέος ναός αφιερωμένος στον Άγιο Ηρωδίωνα, στο κοιμητήριο του χωριού. Την εικόνα του Αγίου, ο Λαμπάκης την εντόπισε στην εκκλησία του Αγίου Γεωργίου.
-
Ι. Ν. Αγίας Σοφίας Υπάτης
Ο ναός της Αγίας Σοφίας βρίσκεται στο ανατολικό ύψωμα στην είσοδο της Υπάτης. Είναι μια μικρή μονόκλιτη εκκλησία με νάρθηκα και ξύλινη στέγη που καλύπτεται με κεραμίδια. Μετά το ολοκαύτωμα της Υπάτης, στις 17 Ιουνίου 1944, η Αγία Σοφία χρησιμοποιήθηκε για ένα διάστημα ως ενοριακός ναός, αντί του Αγίου Νικολάου που είχε καεί από τα γερμανικά στρατεύματα. Μεταξύ 1978 και 1995 ανακαινίστηκε συστηματικά και πήρε τη σημερινή του…
-
Ι. Ν. Αγίου Νικολάου Υπάτης
Ο ναός του Αγίου Νικολάου ήταν η παλαιά Μητρόπολη της Υπάτης. Στην ίδια θέση υπήρχε παλαιοχριστιανική βασιλική, στην οποία αποδίδονται τμήματα ψηφιδωτών δαπέδων που βρέθηκαν κοντά στη νότια πλευρά του. Στην περίοδο της Τουρκοκρατίας βρισκόταν εκεί ο καθεδρικός ναός της μητρόπολης Νέων Πατρών (όπως ήταν η παλαιά ονομασία της Υπάτης). Ο Άγιος Νικόλαος με τη μορφή που έχει και σήμερα, της τρίκλιτης βασιλικής, χτίστηκε το 1806 σε…
-
Ιερά Μονή Αγάθωνος
Η Ιερά Μονή Αγάθωνος είναι ένα ιστορικό μοναστήρι του 14ου–15ου αιώνα, χτισμένο στις πλαγιά του όρους Οίτη. Ιδρύθηκε από τον Όσιο Αγάθωνα και είναι αφιερωμένη στην Κοίμηση της Θεοτόκου. Η μονή αποτέλεσε σημαντικό καταφύγιο των αγωνιστών κατά την Επανάσταση του 1821 και σήμερα είναι πασίγνωστη για τη θαυματουργή εικόνα της Παναγίας, το άφθαρτο σκήνωμα του Αγίου Βησσαρίωνος του Αγαθωνίτου, καθώς και για το Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Οίτης που φιλοξενεί στις εγκαταστάσεις της.
-
Ιερά Μονή Αγίου Γεωργίου Μύλων Πελασγίας
Η Ι.Μ. Αγίου Γεωργίου Μύλων Πελασγίας βρίσκεται σε υψόμετρο 600 μέτρων με θέα στον Μαλιακό Κόλπο. Η αρχική ίδρυση της μονής χρονολογείται πιθανόν στην ύστερη βυζαντινή περίοδο, όμως η σωζόμενη φάση εικονογράφησης τοποθετείται στον 17ο αιώνα. Η μονή συνέβαλε στην Επανάσταση του 1821 ως καταφύγιο αγωνιστών και άμαχου πληθυσμού. Το 1833 διαλύθηκε με το διάταγμα του Όθωνα και ανασυστήθηκε το 1991 ως γυναικείο μοναστήρι. Δυστυχώς, πολλά κειμήλια της μονής έχουν κλαπεί.
-
Ιερά Μονή Αγίου Βλασίου Στυλίδος
Η Μονή, γνωστή ως του Αγίου Βλασίου, είναι κτισμένη στις νότιες υπώρειες του όρους Όθρυς. Το καθολικό είναι αφιερωμένο στη Μεταμόρφωση του Χριστού. Η Μονή χτίστηκε μεταξύ 1746 και 1752 και φέρει αξιόλογες τοιχογραφίες και κτιτορική επιγραφή. Το 1833 η μονή διαλύθηκε κατόπιν του διατάγματος του Όθωνα και επαναλειτούργησε το 1981.
-
Ιερά Μονή Αγίου Γεωργίου Στυλίδας
Η Ιερά Μονή Αγίου Γεωργίου Στυλίδας είναι χτισμένη στο όρος Όθρυς κοντά στο χωριό Νεράιδα. Είναι αγιορείτικου τύπου και οικοδομήθηκε, σύμφωνα με την αναθηματική επιγραφή, το 1753, ηγουμενεύοντος Παρθενίου ιερομονάχου και Ανανίου ιερομονάχου δι’ εξόδων των πιστών Ιωάννου, Δημητρίου και Νικολάου. Το παρεκκλήσιο της Μονής κτίστηκε την ίδια χρονολογία και είναι αφιερωμένο στον Άγιο Ανδρέα Κρήτης. Η μονή ανακαινίστηκε το 1983 και σήμερα λειτουργεί ως ανδρικό μοναστήρι.