Ι. Ν. Αγίων Θεοδώρων Λιβανατών
Ο Ιερός Ναός των Αγίων Θεοδώρων βρίσκεται στην παραλία των Λιβανατών. Είναι μονόχωρος με ξύλινη στέγη και κεραμοσκεπή. Η στέγη συνεχίζεται με την ίδια κλίση και σχηματίζει ένα ξύλινο χαγιάτι στα νότια. Από τη μελέτη της τοιχοποιίας, φαίνεται ότι στην ίδια θέση υπήρχε ένας βυζαντινός ναός του 11ου-12ου αιώνα με τις ίδιες περίπου διαστάσεις.
Ο ναός εμφανίζεται σε παλαιότερες φωτογραφίες επιχρισμένος εξωτερικά, αλλά σήμερα τα επιχρίσματα έχουν αφαιρεθεί και αποκαλύφθηκε η τοιχοποιία. Στο κατώτερο επίπεδο των τοίχων αλλά και κάτω από την αψίδα του ιερού, βλέπουμε τμήματα κατασκευασμένα με πελεκητούς λίθους που περιβάλλονται από λεπτά τούβλα. Αυτός ο τρόπος τοιχοποιίας μπορεί να χρονολογηθεί στον 11ο-12ο αιώνα.
Γύρω από τον ναό υπάρχουν κατάλοιπα τοίχων που θεωρείται ότι ανήκαν σε διάφορα κτίσματα. Η επικρατέστερη ερμηνεία υποστηρίζει ότι ο ναός ανήκε σε ένα παλαιότερο μοναστηριακό συγκρότημα. Στον νότιο τοίχο έχουν ενσωματωθεί ογκώδεις λίθοι από αρχαία κτίσματα της περιοχής σε δεύτερη χρήση. Είναι τοποθετημένα με τρόπο ώστε να σχηματίζουν σταυρούς. Αυτό το διακοσμητικό στοιχείο απαντά από τον 12ο αιώνα και μετά, και μπορούμε να το δούμε και σε άλλα μνημεία της Φθιώτιδας με βυζαντινές φάσεις, όπως στον ναό του Αγίου Νικολάου εν Βουνένοις στον Έξαρχο Λοκρίδας, αλλά και σε μεταβυζαντινά μνημεία, όπως το καθολικό της Μεταμόρφωσης του Σωτήρος στο Μόδι.
Ο ναός έχει δύο εισόδους, μια στον δυτικό και μια στον νότιο τοίχο. Εσωτερικά, ο ναός είναι μονόχωρος και καλύπτεται με ξύλινη στέγη. Όμως αν παρατηρήσει κανείς το ανώτερο τμήμα των τοίχων, διακρίνει τη βάση της καμάρας που πρέπει να ήταν η παλιότερη οροφή του ναού.
Ο κυρίως ναός χωρίζεται από το Ιερό Βήμα με ελαφρύ ξυλόγλυπτο τέμπλο, όπου υπάρχουν δύο θύρες: η Ωραία Πύλη κι ένα μικρότερο άνοιγμα στα αριστερά προς τον χώρο της Πρόθεσης. Ο ναός κοσμείται με αγιογραφίες που χρονολογούνται στον 20ό αιώνα.
Η έξοδος πραγματοποιείται από τη νότια θύρα και κίνηση της κάμερας προς τα ανατολικά και έπειτα προς τη βόρεια πλευρά του ναού. Στη βόρεια πλευρά υπάρχει η είσοδος προς την κρύπτη που βρίσκεται κάτω από τον ναό. Η μορφή της θύρας με το πέτρινο τόξο και τα λεπτά τούβλα μαρτυρά ότι η κρύπτη ανήκει στην βυζαντινή περίοδο.
Η κρύπτη είναι εν μέρει σκαμμένη στον βράχο κι εν μέρει κτιστή, με οροφή που σχηματίζει καμάρα. Στο μέτωπο της καμάρας της κρύπτης διακρίνονταν μέχρι πρόσφατα μερικά υπολείμματα τοιχογραφιών. Από το πηγάδι στο βάθος της κρύπτης αναβλύζει αγίασμα.
