Ι. Ν. Αγίου Ιωάννη Κυνηγού

Το εκκλησάκι του Αγίου Ιωάννου Προδρόμου (Κυνηγού) βρίσκεται σε δασώδη περιοχή της Αμφίκλειας, κοντά στην Περδικόβρυση. Είναι ένας μικρός ναός, με αντηρίδα (δηλ. χτιστή κατασκευή που στηρίζει τον τοίχο) στη βορειοανατολική γωνία και με δίρριχτη στέγη, η οποία έχει ανακατασκευαστεί πρόσφατα από μπετόν. Σύμφωνα με την παράδοση, ο ναός είχε χτιστεί το 1455. Στη σημερινή του μορφή όμως χρονολογείται στον 18ο αιώνα, σύμφωνα με επιγραφή στο τέμπλο. Σήμερα ανήκει στην Ιερά Μονή Γενεσίου της Θεοτόκου Δαδίου (Παναγία Γαυριώτισσα). Είναι μετόχι της, δηλαδή ανήκει στη μονή, αλλά βρίσκεται έξω από την περιοχή της.

Εσωτερικά ο ναός είναι μονόχωρος και κατάγραφος με τοιχογραφίες του 18ου αιώνα. Η οροφή του σχηματίζει χαμηλό τρούλο, χωρίς κυλινδρικό τύμπανο. Στο κεντρικό μετάλλιο εικονίζεται ο Παντοκράτορας, καθώς ο τρούλος στις εκκλησίες συμβολίζει τον ουρανό. Το μετάλλιο του Παντοκράτορα περιβάλλεται από δύο ομόκεντρους κύκλους. Στον πρώτο εικονίζεται πομπή αγγέλων με αυτοκρατορικά ενδύματα και με επικεφαλής (προεξάρχουσα) την Παναγία. Στην επόμενη κυκλική ζώνη εικονίζονται οι Προφήτες, κρατώντας ο καθένας ειλητάριο και με τα πρόσωπα στραμμένα προς τον Παντοκράτορα.

Στην ανατολική πλευρά του τρούλου, πάνω από το τέμπλο, διακόπτεται η παράσταση των Προφητών και μεσολαβεί η παράσταση της Σταύρωσης, σε μια αρκετά πρωτότυπη διάταξη. Αντί για την γνωστή μας σκηνή, εικονίζεται ένας περίτεχνος Τίμιος Σταυρός, που θυμίζει έργο ξυλογλυπτικής ή μεταλλοτεχνίας. Στο κέντρο του εικονίζεται ο σταυρωμένος Χριστός και στις απολήξεις τα τέσσερα σύμβολα των Ευαγγελιστών: επάνω ο αετός (για τον Ιωάννη), στα δεξιά ως προς τον θεατή ο άγγελος (Ματθαίος), στα αριστερά ο λέων (Μάρκος) και κάτω το βόδι (Λουκάς). Ο Τίμιος Σταυρός πλαισιώνεται από τα «λυπηρά», δηλαδή παραστάσεις της Παναγίας (στα αριστερά) και του Ευαγγελιστή Ιωάννη (στα δεξιά) μέσα σε περίτεχνα πλαίσια, που αναπαριστούν κι αυτά έργο ξυλογλυπτικής. Η βάση του Σταυρού είναι καρφωμένη πάνω σε δράκοντα, συμβολίζοντας τον απόλυτο θρίαμβο επί του θανάτου και της αμαρτίας μέσω της Σταύρωσης και της Ανάστασης.

Ο κυρίως ναός χωρίζεται από το Ιερό Βήμα με κτιστό αγιογραφημένο τέμπλο, στο οποίο ανοίγονται δύο θύρες: η Ωραία Πύλη, που είναι η κεντρική θύρα, και μια μικρότερη στα αριστερά, προς την Πρόθεση. Δεξιά και αριστερά της Ωραίας Πύλης εικονίζονται ένθρονοι ο Χριστός και η Θεοτόκος Βρεφοκρατούσα. Πάνω από την Ωραία Πύλη εικονίζεται το Ιερό Μανδήλιο. Σύμφωνα με τη βυζαντινή παράδοση, το Ιερό Μανδήλιο ήταν μια εικόνα του προσώπου του Χριστού που αποτυπώθηκε με θαυματουργό τρόπο πάνω σε ένα κομμάτι ύφασμα, και δεν είχε ζωγραφιστεί από ανθρώπινα χέρια (αχειροποίητη εικόνα). Στα δεξιά του Χριστού εικονίζεται ο Πρόδρομος με φτερά αρχαγγέλου, κάτι που βλέπουμε συχνά στην ορθόδοξη αγιογραφία, καθώς τονίζει τον ρόλο του ως αγγελιοφόρου της έλευσης του Χριστού-Μεσσία. Πάνω από αυτές τις παραστάσεις βλέπουμε μια σειρά από εννέα μετάλλια με προτομές μαρτύρων.

Στον τοίχο του τέμπλου, κάτω από την παράσταση της Παναγίας, υπάρχει επιγραφή που αναφέρει την ημερομηνία 21 Ιουνίου 1756, οπότε ολοκληρώθηκε η ανέγερση και η αγιογράφηση του ναού όπως τον βλέπουμε σήμερα:

ΑΝΗΓΕΡΘΗ ΕΚ ΒΑΘΡΩΝ ΚΕ ΑΝΙΣΤΟΡΗΘΗ Ο ΠΑΝΣΕΠΤΟΣ ΚΑΙ ΘΕΙΟΣ ΟΥΤΟΣ ΝΑΟΣ ΤΟΥ ΤΙΜΙΟΥ ΠΡΟΔΡΟΜΟΥ ΔΙΑ ΣΥΝΔΡΟΜΗΣ ΚΑΙ ΕΞΟΔΟΥ ΤΟΥ ΠΑΝΟΣΙΟΤΑΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΗΓΟΥΜΕΝΟΥ ΓΙΝΑΔΙΟΥ [Γενναδίου] ΑΡΧΙΕΡΑΤΕΥΟΝΤΟΣ ΤΟΥ ΘΕΟΦΙΛΕΣΤΑΤΟΥ ΕΠΙΣΚΟΠΟΥ ΚΥΡΙΟΥ ΘΕΟΚΛΗΤΟΥ αψνς΄ [1756] ΙΟΥΝΙΟΥ κα΄ [21].

Το Ιερό Βήμα ήταν επίσης κατάγραφο, αλλά οι τοιχογραφίες του σώζονται αποσπασματικά μόνο στην αψίδα και στη νότια πλευρά. Διακρίνεται η Θεοτόκος Πλατυτέρα στην κόγχη της αψίδας και οι συλλειτουργούντες ιεράρχες στους τοίχους. Η μικρή εσοχή στα αριστερά της Αγίας Τράπεζας είναι η Πρόθεση, όπου γίνεται η προετοιμασία των Τιμίων Δώρων. Αρκετές δεκαετίες πριν, ο αρχιμανδρίτης Θεόφιλος Σιμόπουλος διέκρινε τοιχογραφία ειληταρίου, όπου καταγράφονταν τα ονόματα δεκαέξι μοναχών, που μαρτυρούσαν ότι το εκκλησάκι ανήκε σε ανδρική μονή στα χρόνια της Τουρκοκρατίας. Εκείνο το μοναστήρι πιστεύεται ότι διαλύθηκε με το διάταγμα του Όθωνα το 1833, το οποίο διέτασσε τη διάλυση των πολύ μικρών μονών, με λιγότερους από έξι μοναχούς ή μοναχές, και την κρατικοποίηση της περιουσίας τους.